Meer opwek energie: impact op elektriciteitsnet

Meer opwek energie: impact op elektriciteitsnet

Nederland kent veel landelijk gebied, dat zich goed leent voor de opwek van duurzame energie. Het aantal windmolens en zonneparken die duurzame energie opwekken groeit snel. Het terugleveren van energie is een goede ontwikkeling, maar heeft een grote impact op ons netwerk. Op deze pagina leest u wat deze impact is en wat het kan betekenen voor onze zakelijke klanten met een grootverbruikaansluiting.

Elektriciteitsnet ontworpen voor minder energie

Het elektriciteitsnet in landelijk gebied is oorspronkelijk ontworpen om stroom van gas- en kolencentrales naar de gebruikers te transporteren. Het net is niet ontworpen voor grootschalige teruglevering van energie in gebieden waar de kabel doorgaans 'dun' is. Uiteraard hebben we nodige aanpassingen en uitbreidingen van het elektriciteitsnet gedaan en passen we het net continu aan.

Op onze website staat een overzicht: hierin ziet u waar de maximale capaciteit van het elektriciteitsnet is bereikt of in zicht is. Voor terugleveren is dat vooral in delen van Flevoland.

Uitbreiding elektriciteitsnet

Om de huidige en toekomstige ontwikkelingen in ons werkgebied mogelijk te maken, is Liander met gemeentes in gesprek om plannen, mogelijkheden en verwachtingen op elkaar af te stemmen. Om te zorgen dat het elektriciteitsnet betrouwbaar en beschikbaar blijft voor al onze klanten, is het nodig dat we de capaciteit van het elektriciteitsnet uitbreiden. Dit betekent meer en dikkere elektriciteitskabels in de grond en/of extra verdeelstations voor elektriciteit. Het duurt vaak een aantal jaar voor dit is gerealiseerd.

Tijdelijk minder uitbreiding van vermogen voor zakelijke klanten

Totdat het elektriciteitsnet is uitgebreid, zal het vaker gebeuren dat onze zakelijke klanten met een grootverbruikaansluiting minder mogelijkheden krijgen voor extra vermogen. Dan heeft een klant wel een aansluiting voor elektriciteit, maar kan hij tijdelijk niet de volledige capaciteit van de aansluiting gebruiken. Vooralsnog komt dit alleen voor bij een aantal zakelijke klanten met een aansluiting voor  grootverbruik. Het heeft geen gevolgen voor consumenten.

Oplossingen voor meer capaciteit op het elektriciteitsnet

Liever nog dan dat we ons totale elektriciteitsnet uitbreiden, voorkomen we grote investeringen en hoeveelheden werk. Dit doen we door slimme oplossingen in te zetten. Die oplossingen bieden namelijk sneller meer ruimte op het net dan wachten op uitbreidingen. Daarnaast geven we hiermee invulling aan onze missie om de energievoorziening betrouwbaar, bereikbaar én betaalbaar te houden. We houden de kosten die de energietransitie met zich meebrengt, zo laag mogelijk.

Welke oplossing het beste past in een gebied, is afhankelijk van de situatie ter plaatse.

Terugleveren: slimme oplossingen waar Liander aan werkt

  • In sommige gevallen kunnen wind- en zonneparken samen 1 elektriciteitskabel delen; want als het hard waait, schijnt de zon bijna nooit heel fel, en andersom. Dit noemen we cable pooling. Op deze manier heb je maar één aansluiting nodig, in plaats van twee. Dit scheelt weer extra aansluitingen die gebruik maken van het elektriciteitsnet.   

    Zo kunnen meerdere initiatiefnemers die vlak bij elkaar zitten, samen een kabel delen. Bijvoorbeeld een windpark en een zonneweide samen. Of een zonneweide die een kabel deelt met een fabriek of datacenter. Door deze initiatieven te combineren op één aansluiting, kunnen de initiatiefnemers flink besparen op hun aansluitkosten en op het maandelijkse bedrag voor netbeheer van de kabel. Daarnaast zorgt het voor een betere benutting van de bestaande elektriciteitsnetten.

    Bekijk voor meer informatie de video over cable pooling in Franeker of de video in Nijmegen.

  • Op 1 januari 2021 is er nieuwe wetgeving (Algemene Maatregel van Bestuur) ingegaan. Vanaf deze datum mogen netbeheerders de reservecapaciteit van het elektriciteitsnet (zogenoemde 'vluchtstrook') ook gebruiken voor het transport van duurzame energie. 

    Treedt in gebieden waar de vluchtstrook wordt gebruikt een storing op of moet er onderhoud plaatsvinden? Dan is de vluchtstrook nodig om het leveren van elektriciteit te continueren. De productie van klanten die gebruik maken van de vluchtstrook moet dan tijdelijk worden afgeschakeld of teruggeregeld. De betrouwbaarheid voor het leveren van elektriciteit aan klanten, blijft hiermee onveranderd. Het gebruik van de vluchtstrook is geen oplossing voor de schaarsteproblematiek in zijn geheel. Daarom blijven we investeren in de uitbreiding van ons energienet.

    Extra capaciteit verzorgingsgebied Liander

    In theorie levert het gebruik van de vluchtstrook op de betreffende stations tot 30% meer capaciteit op. In de praktijk kan de potentie van de vluchtstrook lager uitkomen, aangezien de daadwerkelijke capaciteit afhankelijk is van meerdere factoren, zoals de capaciteit van het hoogspanningsnetwerk van TenneT, lokale (ruimtelijke) omstandigheden, de technische belastbaarheid van assets en extra aansluitmogelijkheden, vergunningen (milieucategorie), en geluidszonering.

  • Is de maximale capaciteit van het elektriciteitsnet in een bepaald gebied in zicht? Dan kunnen zonneparken afspraken met ons maken dat zij wél een aansluiting krijgen en mogen terugleveren, maar dat we hun opwek afschakelen om momenten dat we die capaciteit tijdelijk nodig hebben voor onderhoud. Als zonneparken te veel energie opwekken en er overbelasting van het elektriciteitsnet dreigt, dan kunnen wij de terugleverering op afstand afschakelen met een speciale installatie.  We doen dat alleen tijdens storingen of onderhoud. Klanten krijgen hier een vergoeding voor. Zo kunnen wij meer zonneparken toelaten op het elektriciteitsnet. Meer informatie vindt u op: http://www.liander.nl/tijdelijkafschakelenopwek

  • Een andere oplossing voor meer ruimte op het elektriciteitsnet is het vermijden van stroompieken die worden veroorzaakt door het opwekken van energie door wind en zon.

    1. Zonne- of windparken die slechts enkele keren per jaar een piek in opwek verwachten, kunnen een aansluiting krijgen die lager is dan de piek. Dat scheelt aanzienlijk in de aanschafkosten en dit belast het elektriciteitsnet minder sterk.
    2. Ook kunnen we zonneparken en windmolens op deze piekmomenten afschakelen of terugschakelen, zodat zij tijdelijk geen of minder terugleveren aan het net. Op deze manier gaan we overbelasting van het elektriciteitsnet tegen.

    Op dit moment onderzoeken we hoe we dit het beste kunnen doen en welke afspraken we kunnen maken met klanten voor wie dit interessant is.

  • Met een flexmarkt proberen we vraag en aanbod van energie flexibel op elkaar aan te laten passen. Dit kan door het verbruik van elektriciteit te verplaatsen naar een ander moment. Ook kan energie tijdelijk worden opgeslagen. Zo ontstaat de gewenste flexibiliteit en kunnen pieken in het elektriciteitsnet worden voorkomen.

    Op het moment dat Liander een tekort aan transportcapaciteit in het net verwacht, vragen wij aan een aggregator om dit op te lossen. Een aggregator is een bedrijf dat het vermogen bij bedrijven of consumenten kan sturen. Zo kan bijvoorbeeld een koelhuis zijn vriescellen twee uur uitzetten op het moment dat veel mensen tegelijk energie verbruiken. Daarmee komt extra capaciteit beschikbaar voor een andere klant. Wanneer de temperatuur te veel stijgt, en de piek voorbij is, zet het koelhuis zijn vriescellen weer aan. 

    Dit gebeurt uiteraard alleen wanneer deelnemende bedrijven of consumenten daar toestemming voor geven en tegen een vergoeding. Door deze sturing ontstaat flexibiliteit. De aggregator verhandelt deze flexibiliteit op de flexmarkt en verkoopt die bijvoorbeeld aan de netbeheerder of een energiebedrijf. Het aansturen gebeurt volledig automatisch, binnen de grenzen die de klanten hebben gesteld en volgens afspraken die van tevoren zijn vastgelegd.

    De inzet van flexibiliteit van energie is van grote waarde voor het toekomstige netbeheer in Nederland. Liander zet daarom in op de ontwikkeling van flexmarkten waar dat mogelijk is.

  • Gaat u een groot zonnepark opzetten? Kies dan voor omvormers die mínder vermogen hebben dan de zonnepanelen. Dit kan economisch interessant voor u zijn. Zonnepanelen in Nederland produceren namelijk slechts zelden hun piekvermogen. Het is daarom zonde om een omvormer te kiezen die net zo groot is als het piekvermogen van de panelen, omdat u dan extra betaalt voor capaciteit die u eigenlijk (bijna) nooit nodig heeft.

    Een bijkomend voordeel van omvormers met een lager vermogen is dat de kans minder groot is dat u het elektriciteitsnet overbelast. Als meer zonneparken hun zo omvormers kiezen, dan is er ruimte voor meer zonneparken. Ga voor een advies op maat naar uw installateur.