Nieuwe regels voor de verdeling van de beperkte ruimte op het net vanaf 1 juli

Met het nieuwe kader wordt beschikbare capaciteit niet alleen toegewezen op basis van de datum van aanvraag, maar ook op basis van de maatschappelijke waarde van een project. Zo wordt schaarse ruimte op het elektriciteitsnet ingezet op plekken waar deze het meest nodig is voor de samenleving.

Nederland gebruikt steeds meer stroom. Woningen worden verduurzaamd, auto's laden elektrisch op en bedrijven schakelen over op elektrische oplossingen. Daardoor raakt het elektriciteitsnet op steeds meer plekken vol.

De gevolgen zijn inmiddels zichtbaar. Eerder maakten we bekend dat steeds meer huishoudens en ondernemers met een kleinverbruikaansluiting langer moeten wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting. In het werkgebied van Liander wachten momenteel duizenden klanten langer dan gewenst. Of en wanneer een aansluiting mogelijk is, verschilt per gebied en hangt af van de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet.

Omdat de vraag naar capaciteit groter is dan wat op dit moment beschikbaar is, zijn keuzes nodig over de volgorde waarin aanvragen worden geholpen.

Wat verandert er vanaf 1 juli?

Tot nu toe werkten netbeheerders in congestiegebieden met verschillende systemen voor klein- en grootverbruikers. Vanaf 1 juli 2026 komen alle aanvragen per gebied/per netbeheerder op één gezamenlijke, gecombineerde wachtlijst voor zowel KV als GV.

De ACM heeft vastgesteld welke maatschappelijke functies voorrang krijgen als er capaciteit beschikbaar komt. Denk hierbij aan voorzieningen die essentieel zijn voor de samenleving, zoals zorg, veiligheid, drinkwater, onderwijs en woningbouw.

Dit betekent dat de positie van een aanvraag op de wachtlijst kan veranderen wanneer er aanvragen binnenkomen die volgens het ACM-kader een hogere maatschappelijke prioriteit hebben. Binnen dezelfde categorie blijft de datum van aanvraag bepalend voor de volgorde.

De nieuwe regels zorgen voor een transparantere en beter uitlegbare verdeling van de schaarse ruimte op het elektriciteitsnet. Ze zorgen helaas niet voor extra capaciteit op het net.

Wat betekent dit voor huishoudens?

Huishoudens met aansluitingen tot 3x35 ampère vallen binnen het prioriteringskader onder de categorie basisbehoeften. In gebieden waar sprake is van netcongestie kunnen zij vanaf 1 juli te maken krijgen met langere wachttijden wanneer aanvragen met een hogere maatschappelijke prioriteit voorgaan.

Tegelijkertijd blijkt in de praktijk dat een zwaardere aansluiting lang niet altijd nodig is. Veel huishoudens kunnen met hun bestaande aansluiting al meer dan zij denken. Bijvoorbeeld elektrisch koken, het gebruik van zonnepanelen of een hybride warmtepomp is vaak mogelijk zonder verzwaring van de aansluiting.

Daarom adviseren wij klanten om vooraf goed te onderzoeken wat er binnen hun huidige aansluiting mogelijk is en hierover in gesprek te gaan met een installateur.


Sarike van Wette, Chief Operations Officer – Customers (COO-C) bij Liander: “De vanzelfsprekendheid van energie staat helaas onder druk. Er zijn plekken in Nederland waar het stroomnet knelt en waar we klanten niet direct kunnen helpen. Bijvoorbeeld omdat we eerst dikkere kabels in de grond moeten leggen of een elektriciteitshuisje moeten plaatsen. Dat vinden we heel vervelend. We doen er alles aan om het net zo snel mogelijk uit te breiden en beter te benutten. En in de tussentijd is het belangrijk dat klanten - voordat ze plannen maken om te verbouwen of te verduurzamen - eerst checken wat hun huidige aansluiting aankan, dat is vaak meer dan gedacht! Want dan kunnen mensen tijdig hun plannen aanpassen en voorkomen we teleurstellingen.”

Wat betekent dit voor ondernemers?

Ondernemers met een kleinverbruikaansluiting die niet onder één van de maatschappelijke prioriteitscategorieën vallen, kunnen in congestiegebieden eveneens langer moeten wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting.

Of een aanvraag direct kan worden uitgevoerd, hangt af van de beschikbare capaciteit in het betreffende gebied en de positie op de gezamenlijke wachtlijst. 

Wat kunnen klanten zelf doen?

Hoewel de ruimte op het elektriciteitsnet beperkt is, zijn er verschillende manieren waarop klanten hun mogelijkheden kunnen vergroten:

• Controleer vooraf of een zwaardere aansluiting daadwerkelijk nodig is met de Keuzehulp
• Bekijk via de Stroomnetchecker wat de drukte op het stroomnet is op een specifiek adres.
• Dien een aanvraag voor een nieuwe of zwaardere aansluiting tijdig in.
• Spreid het stroomverbruik zoveel mogelijk naar momenten waarop het minder druk is op het net.
• Overleg met een installateur over slimme oplossingen binnen de bestaande energieaansluiting.

Door bijvoorbeeld een elektrische auto buiten de avondspits op te laden of apparaten overdag te gebruiken wanneer er veel zonne-energie beschikbaar is, wordt het elektriciteitsnet efficiënter benut.

Samen werken aan voldoende netcapaciteit

Liander werkt dagelijks aan het uitbreiden en versterken van het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd groeit de vraag naar elektriciteit sneller dan het net kan worden uitgebreid. Daarom zijn tijdelijke maatregelen, zoals het maatschappelijke prioriteringskader, nodig om de beschikbare capaciteit zo eerlijk mogelijk te verdelen.

De nieuwe regels helpen om maatschappelijke functies die essentieel zijn voor Nederland toegang te geven tot het net wanneer capaciteit schaars is. Uiteindelijk blijft uitbreiding van het elektriciteitsnet noodzakelijk om meer ruimte te creëren voor huishoudens, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Meer informatie

Wilt u weten wat de situatie is op uw adres of welke mogelijkheden er zijn binnen uw huidige aansluiting? Bekijk de informatie over netcongestie, de stroomnetchecker en de beschikbare keuzehulpen op liander.nl/slim en lees hier het nieuwsbericht van Netbeheer Nederland.