Onderzoek wijst uit: Warmtenetten helpen het elektriciteitsnet ontlasten zonder extra maatschappelijke kosten

Gemeenten in de regio Holland Rijnland zetten in op de aanleg van een regionaal verbonden warmtenet op midden-temperatuur (MT), gevoed uit (boven) lokale duurzame bronnen. Voor wijken die geschikt zijn voor een collectief warmtenet, vormt het warmtenet een alternatief voor woningen die anders met een individuele elektrische warmtepomp worden verwarmd. Uit onderzoek door Regio Holland Rijnland blijkt dat het realiseren van verschillende warmteoplossingen maatschappelijk vergelijkbare kosten en baten hebben. Het verschil zit vooral in de impact op het elektriciteitsnet. En precies daar ligt voor Liander een belangrijke uitdaging.

Warmtenetten beperken de druk op het elektriciteitsnet

Als de uitbreiding van het elektriciteitsnet vertraging oploopt, blijft netcongestie langer bestaan. Het onderzoek laat zien dat verdere elektrificatie dan tot aanzienlijke maatschappelijke kosten leidt. In zo’n situatie bieden regionale en lokale warmtenetten duidelijke voordelen. Ze vragen minder elektriciteit dan individuele elektrische warmtepompen en helpen daarmee om de druk op het net te beperken. Dat is belangrijk, omdat netcapaciteit nodig is voor woningbouw, groei van bedrijven en andere maatschappelijke opgaven.

Warmtenetten zijn een noodzakelijke systeemkeuze

Voor Liander bevestigt dit dat warmtenetten op veel plekken niet alleen een duurzaam alternatief zijn, maar ook een noodzakelijke systeemkeuze. Ze maken gebruik van verschillende duurzame warmtebronnen, kunnen opslag mogelijk maken en verkleinen de afhankelijkheid van elektriciteit. Daarmee dragen ze bij aan een robuuster, beter gebalanceerd energiesysteem.

Tegelijkertijd benadrukt Liander dat niet iedere wijk geschikt is voor dezelfde aanpak. Daarom is het belangrijk dat gemeenten per gebied tijdig bepalen welke warmteoplossing het beste past, in samenhang met de mogelijkheden en beperkingen van het energiesysteem.

Tijdig keuzes maken voorkomt meer druk op het elektriciteitsnet

Voor Liander is snelheid essentieel. Als warmtenetten te laat van de grond komen en in de tussentijd op grote schaal gekozen wordt voor individuele elektrische oplossingen, neemt de druk op het elektriciteitsnet verder toe en verdwijnen maatschappelijke voordelen van warmtenetten. Daarom pleit Liander voor tijdige keuzes vastgelegd in gemeentelijke warmteprogramma’s, goede afstemming tussen warmteplannen en netuitbreiding, en een integrale aanpak door gemeenten, regio, provincie en Rijk.

De uitkomsten van de MKBA zijn terug te lezen in het door Rebel opgestelde rapport ‘MKBA van het regionaal verbonden warmtesysteem Holland Rijnland (pdf, 3.06 MB)’.