Congres Op Spanning: samen werken aan ruimte voor energie in Holland Rijnland
Hoe houden we in Holland Rijnland ruimte voor woningbouw, bedrijvigheid en verduurzaming als het stroomnet vol zit? En hoe kunnen warmtenetten daarbij helpen? Die vragen stonden centraal tijdens het congres Op Spanning. Bestuurders, ambtenaren, raadsleden en regionale partners bespraken wat nodig is om verder te komen: samenwerking, duidelijke besluiten en financiering.

Netcongestie raakt ontwikkeling van de regio
De druk op het elektriciteitsnet heeft steeds grotere gevolgen voor Holland Rijnland. Nieuwe woningen aansluiten, bedrijven laten groeien en vervoer en gebouwen verduurzamen zijn niet meer vanzelfsprekend. Alleen het stroomnet uitbreiden is niet genoeg. De regio moet tegelijkertijd slimmer omgaan met de beschikbare capaciteit en andere energiebronnen benutten. De regio beschikt hiervoor over een grote kans voor een regionaal verbonden warmtenet. Door lokale warmtebronnen en lopende warmteprojecten te benutten kan een regionaal verbonden warmtenet een deel van de energievraag opvangen en de druk op het stroomnet verminderen. Om dat te realiseren zijn keuzes en samenwerking nodig tussen gemeenten, provincie, het Rijk, netbeheerders en andere betrokken partijen.
Een regionaal verbonden warmtenet is een noodzakelijke stap waarvoor geen goed alternatief is. Dat was de boodschap bij Peter Heijkoop, voorzitter van Regio Holland Rijnland, op het congres. Hij wees op de positie van ondernemers achteraan de wachtrij bij netcongestie. Een scenario waarin zij tientallen jaren moeten wachten noemde hij onaanvaardbaar. Gemeenten en regionale partners staan klaar om te investeren, maar hebben daarvoor ook ambitie en financiering vanuit het Rijk nodig.
Elektriciteit én warmte
Maarten Otto, CEO van Alliander, benadrukte dat verschillende oplossingen tegelijkertijd nodig zijn. Liander breidt het elektriciteitsnet fors uit en werkt daarnaast aan slimmer gebruik van de bestaande capaciteit. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld hun energieverbruik verschuiven naar momenten waarop meer ruimte beschikbaar is. Ook netbewust bouwen helpt om nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken met minder belasting van het stroomnet. Warmte vormt een belangrijke aanvulling op deze aanpak. De combinatie van lokale warmtebronnen en warmteprojecten biedt Holland Rijnland kansen om het energiesysteem robuuster te maken en energie betaalbaar te houden voor inwoners en ondernemers. Daarvoor moet soms lastige keuzes worden gemaakt, ook over gemeentegrenzen heen. Bovendien is draagvlak en daadkracht nodig om ruimte te geven aan energie.
Ook staatssecretaris Jo-Annes de Bat wees op de betekenis van warmtenetten bij het verminderen van netcongestie. Om projecten daadwerkelijk van de grond te krijgen, moeten vooral financiering en publieke deelname goed worden geregeld. Daarbij ligt ook een rol voor het Rijk. Een warmtenet moet immers niet alleen technisch haalbaar zijn, maar ook aantrekkelijk en betaalbaar voor inwoners.
Samen keuzes maken
Netcongestie is een gezamenlijke maatschappelijke opgave benadrukt gedeputeerde Arno Bonte. Zonder oplossingen komt er een rem op woningbouw, bedrijvigheid en verduurzaming. Naast uitbreiding van het elektriciteitsnet zijn daarom snellere procedures, slimme oplossingen en regionale samenwerking nodig. Hij beloofde dat provincie en gemeenten hierin samen optrekken richting het Rijk.
Het congres liet vooral zien dat wachten geen optie is. Het volle stroomnet raakt de ontwikkeling van de hele regio. Gemeenten, provincie, Rijk, netbeheerders en andere partners moeten daarom nu keuzes maken, besluiten nemen en over gemeentegrenzen heen samenwerken. Zo kan Holland Rijnland ruimte blijven bieden aan ontwikkelingen voor woningbouw, bedrijvigheid, mobiliteit en verduurzaming.
Over Congres Op Spanning
Het regionale congres Op Spanning is een samenwerking tussen Regio Holland Rijnland en Alliander. Bestuurders, beleidsmakers, raadsleden, woningcorporaties, waterschappen en ander partners gingen met elkaar in gesprek over netcongestie en warmte. Tijdens het middagprogramma ging men met elkaar in gesprek tijdens masterclasses. Pallas Agterberg (Alliander) ging in dialoog over ‘Het energiesysteem van de toekomst’, Sanne de Boer, presenteerde haar boek ‘De energietransitie uitgelegd’. Maarten van Poelgeest lichtte toe hoe de gemeente Amsterdam zich inzet om ‘Het net van het slot’ te halen. En Maaike Zwart nam deelnemers mee in ‘De warmtetransitie in de praktijk’ bij de gemeente Delft.