Congestiemanagement Westhaven

Westhaven

De belasting van het elektriciteitsnet in Amsterdam groeit tot 2050 enorm. Dat komt onder andere door de groei van de stad als het gaat om wonen en werken, maar ook de energietransitie en de toenemende digitalisering van de samenleving. Om te zorgen dat de elektriciteitsvoorziening klaar is voor de toekomst werkt Liander nauw samen met de gemeente Amsterdam om het elektriciteitsnet uit te breiden. Tegelijkertijd kijken we naar slimme oplossingen op het gebied van innovatie en het efficiënter gebruiken van het elektriciteitsnet. Dat doen we onder andere via een pilot ‘congestiemanagement’ in Westhaven.

Om de ontwikkelingen op het Amsterdamse elektriciteitsnet goed te kunnen faciliteren, verkennen we onder andere in het westelijk havengebied de mogelijkheden van een flexibel energiesysteem, waarin vraag en aanbod van energie op elkaar worden afgestemd. Voor deze verkenning vragen we aan klanten en marktpartijen om met ons mee te denken over oplossingen. En dat doen we specifiek voor het gebied rondom elektriciteitsstation Westhaven. Door in een vroeg stadium het bedrijfsleven te vragen naar mogelijkheden op het gebied van vraag en aanbod hopen we de (piek)vraag naar vermogen te kunnen verminderen of verplaatsen.

Congestiemanagement nieuwe stijl: pilot Westhaven

Vanuit Liander voeren we in vier pilotgebieden onderzoek uit naar congestiemanagement op basis van de nieuwe Netcode Elektriciteit van de ACM om het elektriciteitsnet beter te benutten in gebieden waar een tekort aan capaciteit is. Een van die pilots vindt plaats in Amsterdam, in het gebied rondom elektriciteitsstation Westhaven. Met deze pilot willen we klanten rondom Westhaven sneller van transportcapaciteit kunnen voorzien. Dit gebied heeft te maken met congestie voor afname van elektriciteit. 

Start offertetraject 'congestiemanagement Westhaven'

Voor Westhaven zoeken we de oplossing voor het congestieprobleem. Dat doen we door een marktvraag uit te zetten. Woensdag 23 maart vond als aftrap van die marktuitvraag een informatiebijeenkomst plaats voor klanten die zijn aangesloten op elektriciteitsstation Westhaven én voor marktpartijen die denken een oplossing te kunnen leveren voor het congestieprobleem in dit gebied. Het doel van de sessie was enerzijds om partijen te informeren over de congestieproblematiek en anderzijds om vragen, behoeftes en ideeën uit het gebied op te halen. De informatiebijeenkomst werd opgevolgd door het versturen van een belangstellingenregistratie om te polsen of marktpartijen daadwerkelijk voornemens zijn te reageren. Dit alles heeft Liander geholpen bij het verder ontwikkelen van een zogenoemd offertetraject dat past bij dit gebied. Het offertetraject start op 3 juni 2022.

Planning 

  • Voorjaar 2021: marktconsultatie Amsterdam West
     
  • 23-03-2022: informatiebijeenkomst gevolgd door belangstellingenregistratie voor het offertetraject
     
  • 03-06-2022: publicatie offertetraject 

    Liander publiceert op 03-06-2022 de officiële offerte-aanvraag, waarmee geïnteresseerde partijen hun oplossingen voor Westhaven kenbaar kunnen maken. Heeft u als grootverbruiker of marktpartij niet deelgenomen aan de eerdere marktconsultatie, informatiebijeenkomst en/of belangstellingsregistratie, maar bent u wel geïnteresseerd in deelname aan congestiemanagement voor Westhaven? Kijk dan op deze informatiepagina of neem contact op met Liander voor meer informatie.  

  • vanaf 03-06-2022 tot ca. eind augustus 2022:
    • aandragen van oplossingen door marktpartijen en klanten
    • beoordelingfase
    • verificatiegesprekken
    • voorlopige opdrachtverlening
    • definitieve opdrachtverlening
       
  • We streven ernaar om in het derde kwartaal van 2022 over te gaan tot contractering van de gevonden oplossing(en). Congestiemanagement is daarmee een flexibele oplossing, totdat de verzwaring van verdeelstation Westhaven (eind 2026) gerealiseerd is.
     

Veelgestelde vragen over congestiemanagement

  • Met congestiemanagement wordt, op momenten dat de vraag naar transport van elektriciteit hoger is dan wat het elektriciteitsnet aankan, de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet verdeeld. Dit doen de netbeheerders door aan (groot)verbruikers en producenten van elektriciteit te vragen om tijdelijk minder elektriciteit aan het net te leveren of juist meer elektriciteit af te nemen. De ruimte die daarmee op het net ontstaat, kan de netbeheerder verdelen onder de klanten op de wachtlijst. Hiermee kunnen netbeheerders efficiënter gebruik maken van de beschikbare ruimte van het elektriciteitsnet en meer klanten aansluiten, totdat de netversterking gereed is.  

    Congestiemanagement is een tussentijdse oplossing. Het levert tijdelijk extra ruimte op het net. Het creëert nog geen ruimte voor extra uitbreiding of nieuwe aanvragen. Hiervoor breiden de netbeheerders het elektriciteitsnet de komende jaren op veel plaatsen uit.  

  • Het wordt steeds drukker op het Nederlandse elektriciteitsnet. In verschillende regio’s is daarbij de vraag naar capaciteit van het net groter dan het beschikbare aanbod. De netbeheerders breiden de netten de komende jaren daarom fors uit. Tegelijkertijd onderzoeken ze ook oplossingen voor de kortere termijn, om extra capaciteit beschikbaar te stellen. Een van die mogelijkheden is het toepassen van congestiemanagement, een marktmechanisme waarbij de schaarse capaciteit bij piekmomenten opnieuw wordt verdeeld. De netbeheerder is verplicht dit onderzoek uit te voeren bij schaarste op het net.   

  • In Nederland is het elektriciteitsnet een nutsvoorziening, een essentiële infrastructuur die moet werken voor het algemeen belang. Netbeheerders zorgen voor een goed werkend elektriciteitsnet. De overheid bepaalt bij monde van de ACM de regels die daarbij gelden. En zorgt ervoor dat alle partijen die de infrastructuur gebruiken, dat tegen gelijke condities kunnen doen. Zo kan de markt onverstoord werken. 

  • De klant speelt vanzelfsprekend een grote rol in het ontlenen van lokale flexibiliteit op plaatsen waar het net zijn maximale capaciteit heeft bereikt. Meedoen aan congestiemanagement levert extra verdienkansen op voor grootverbruikers en grote producenten van wind- en zonnestroom met flexibel vermogen of klanten met kleinere (kvb) aansluitingen die zich groeperen via een congestie service provider (CSP). Daarnaast draagt dit bij aan de duurzaamheid van het net doordat er meer duurzame opwek gerealiseerd kan worden.   

  • Marktpartijen (aggregators, programmaverantwoordelijken, leveranciers) zijn de partijen die het flexibel vermogen daadwerkelijk ontsluiten naar Liander. Voor hen is vooral van belang dat zij de noodzaak tot levering goed begrijpen en eventuele voorkeuren kunnen aangeven op welke wijze (IT) zij dit aan Liander gaan aanbieden. Daarnaast spelen zij een belangrijke rol in het aanleveren van transportprognoses aan de netbeheerder.

  • CSP = Congestion Service Provider. Dat  is een nieuwe rol naar aanleiding van de nieuwe Netcode elektriciteit. De CSP werd voorheen als aggregator-rol geclassificeerd.

Veelgestelde vragen over Westhaven

  • We zijn opzoek naar impactvolle congestiemanagementoplossingen via klanten en CSP’s achter verdeelstation Westhaven in gebied Westhaven Amsterdam, om

    1) afname congestie (congestie doordat er teveel transportcapaciteit gevraagd wordt door verbruikende klanten) op te lossen in gebied Amsterdam Westhaven;
    2) zoveel mogelijk transportbeperkingen op te heffen achter verdeelstation Westhaven.

    We hebben hier ongeveer 30MW nodig voor de verwachte vermogensgroei binnen het gebied.  

  • Klanten en marktpartijen kunnen deelnemen aan congestiemanagement als zij met veranderingen in hun vermogensvraag impact hebben op de stationsbelasting van elektriciteitsstation Westhaven. Voor het leveren van vermogenvrijspelende oplossingen ten dienste van congestiemanagement achter Westhaven, is daarom toegang tot een elektriciteitsaansluiting in dit gebied nodig. Dat kan dus zowel een klant met een eigen aansluiting zijn, als ook een marktpartij die afspraken maakt met bestaande klanten in het gebied (en die hun aansluiting ter beschikking stellen). Daarnaast is het van belang dat omvang van de aangedragen oplossing groter of gelijk is aan 1 MW. Dit vermogen mag ook worden aangeboden via oplossingen achter meerdere aansluitingen, zolang het collectief van oplossingen zelf zorg draagt voor de coördinatie van de uitvoer van congestiemanagement. 

    Heeft u als grootverbruiker of marktpartij niet deelgenomen aan de eerdere marktconsultatie, informatiebijeenkomst en/of belangstellingsregistratie, maar bent u wel geïnteresseerd in deelname aan congestiemanagement voor Westhaven? Kijk dan op congestiemanagement Westhaven | Liander of neem contact op met Liander voor meer informatie over de offerte-aanvraag in Westhaven. 

  • De verzwaring van verdeelstation Westhaven is eind 2026 gerealiseerd.

  • Bij de belangstellingsregistratie hebben in totaal 15 partijen (klanten, marktpartijen en CSP’s) gereageerd. We hopen dat we voldoende vermogen kunnen vrijspelen achter het OS Westhaven door middel van het contracteren van klanten en CSP’s (Congestion Service Provider is een nieuwe rol n.a.v. de Netcode elektriciteit, die voorheen als aggregator-rol werd geclassificeerd) in het betreffende gebied, om zo (een deel van de) wachtende partijen van gevraagd (extra) vermogen te voorzien.