Oplossingen en maatregelen

Oplossingen

De economie van Nederland groeit door en de energietransitie versnelt verder. De toename van de vraag naar elektriciteit en de snelle opkomst van duurzame energie zorgen ervoor dat het druk is op het elektriciteitsnet.

We breiden het elektriciteitsnet uit

Om aan de stijgende vraag naar energie tegemoet te komen, onderzoekt Liander per situatie wat de beste oplossing is. Een van de oplossingen is dat we het elektriciteitsnet uitbreiden. Dit betekent meer en dikkere kabels in de grond en nieuwe verdeelstations voor elektriciteit. Voor onderhoud en uitbreiding investeerden we in 2019 € 844 miljoen in het energienet. Benieuwd naar de werkzaamheden die wij in verschillende regio’s uitvoeren? Bekijk de verschillende werkzaamheden per postcodegebied.

We werken aan slimme alternatieve oplossingen

Naast het uitbreiden van het net, zijn er ook andere mogelijkheden. Een nieuw verdeelstation is namelijk een dure oplossing en het bouwen ervan kan 3 tot 7 jaar duren. Daarom werken we aan slimme oplossingen om meer capaciteit vrij te maken in het elektriciteitsnet. Hieronder leest u welke maatregelen we treffen en aan welke oplossingen we werken voor het:

  • Elektriciteit afnemen
  • Terugleveren van elektriciteit die is opgewekt door zonne- of windparken

Elektriciteit afnemen: slimme oplossingen waar Liander aan werkt

  • Oplossingen als ’slim laden’ kunnen voorkomen dat de druk op het net verder toeneemt. Als iedereen aan het einde van de dag tegelijkertijd zijn auto oplaadt, wordt het elektriciteitsnet te veel belast. Daarom is het slimmer auto’s in de straat op te laden als de vraag naar elektriciteit van huishoudens laag is. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de nacht. Door het ook interessant te maken op andere momenten op te laden, wordt de vraag naar elektriciteit meer verdeeld over de dag en zo wordt het net minder belast.

    Meer weten? Bekijk de video over slim laden.

  • In bepaalde gevallen kunnen we zakelijke klanten aansluiten op een ander deel van het elektriciteitsnet. We noemen dat ‘flexnet’. Dan trekken we bijvoorbeeld een kabel naar een andere verdeelstation waar capaciteit beschikbaar is. Het duurt ongeveer 1 tot 2 jaar om de vergunningprocedures te doorlopen en dit technisch voor elkaar te krijgen.

  • Met een flexmarkt proberen we vraag en aanbod van energie flexibel op elkaar aan te passen. Dit kan door het verbruik van elektriciteit te verplaatsen naar een ander moment. Ook kan energie tijdelijk worden opgeslagen. Zo ontstaat de gewenste flexibiliteit en kunnen pieken in het elektriciteitsnet worden voorkomen.

    Op het moment dat Liander een tekort aan transportcapaciteit in het net verwacht, vragen wij aan een aggregator om dit op te lossen. Een aggregator is een bedrijf dat het vermogen bij bedrijven of consumenten kan sturen. Zo kan bijvoorbeeld een koelhuis zijn vriescellen twee uur uitzetten op het moment dat veel mensen tegelijkertijd energie verbruiken. Daarmee komt extra capaciteit beschikbaar voor een andere klant. Wanneer de temperatuur te veel stijgt, en de piek voorbij is, zet het koelhuis de vriescellen weer aan. 

    Dit gebeurt uiteraard alleen wanneer deelnemende bedrijven of consumenten daar toestemming voor geven en tegen een vergoeding. Door deze sturing ontstaat flexibiliteit. De aggregator verhandelt deze flexibiliteit op de flexmarkt en verkoopt die bijvoorbeeld aan de netbeheerder of een energiebedrijf. Het aansturen gebeurt volledig automatisch, binnen de grenzen die de klanten hebben gesteld en volgens afspraken die van tevoren zijn vastgelegd.

    De inzet van flexibiliteit van energie is van grote waarde voor het toekomstige netbeheer in Nederland. Liander zet daarom in op de ontwikkeling van flexmarkten waar dat mogelijk is. 

     

  • In sommige gebieden waar het druk is op het elektriciteitsnet, biedt congestiemanagement een tijdelijke oplossing. Per gebied onderzoeken zoeken wij of congestiemanagement mogelijk is.

    Met congestiemanagement verdelen we de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet en maken we efficiënter gebruik van de ruimte die er is. Dit doen we op momenten dat de vraag naar transport van elektriciteit hoger is dan wat het elektriciteitsnet aankan. Is deze vraag op een bepaald tijdstip te groot? Dan kunnen grootverbruik klanten tijdelijk en tegen betaling minder elektriciteit verbruiken of terugleveren. De ruimte die daarmee vrijkomt, kunnen wij verdelen onder andere klanten. Zo krijgen meer klanten hun gewenste elektrische vermogen.  

    U vindt meer informatie over congestiemanagement op onze website.

Terugleveren: slimme oplossingen waar Liander aan werkt

  • In sommige gevallen kunnen wind- en zonneparken samen 1 elektriciteitskabel delen; want als het hard waait, schijnt de zon bijna nooit heel fel, en andersom. Dit noemen we cable pooling. Op deze manier heb je maar één aansluiting nodig, in plaats van twee. Dit scheelt weer extra aansluitingen die gebruik maken van het elektriciteitsnet.   

    Zo kunnen meerdere initiatiefnemers die vlak bij elkaar zitten, samen een kabel delen. Bijvoorbeeld een windpark en een zonneweide samen. Of een zonneweide die een kabel deelt met een fabriek of datacenter. Door deze initiatieven te combineren op één aansluiting, kunnen de initiatiefnemers flink besparen op hun aansluitkosten en op het maandelijkse bedrag voor netbeheer van de kabel. Daarnaast zorgt het voor een betere benutting van de bestaande elektriciteitsnetten.

    Bekijk voor meer informatie de video over cable pooling in Franeker of de video in Nijmegen.

  • Op 1 januari 2021 is er nieuwe wetgeving (Algemene Maatregel van Bestuur) ingegaan. Vanaf deze datum mogen netbeheerders de reservecapaciteit van het elektriciteitsnet (zogenoemde 'vluchtstrook') ook gebruiken voor het transport van duurzame energie. 

    Treedt in gebieden waar de vluchtstrook wordt gebruikt een storing op of moet er onderhoud plaatsvinden? Dan is de vluchtstrook nodig om het leveren van elektriciteit te continueren. De productie van klanten die gebruik maken van de vluchtstrook moet dan tijdelijk worden afgeschakeld of teruggeregeld. De betrouwbaarheid voor het leveren van elektriciteit aan klanten, blijft hiermee onveranderd. Het gebruik van de vluchtstrook is geen oplossing voor de schaarsteproblematiek in zijn geheel. Daarom blijven we investeren in de uitbreiding van ons energienet.

    Extra capaciteit verzorgingsgebied Liander

    In theorie levert het gebruik van de vluchtstrook op de betreffende stations tot 30% meer capaciteit op. In de praktijk kan de potentie van de vluchtstrook lager uitkomen, aangezien de daadwerkelijke capaciteit afhankelijk is van meerdere factoren, zoals de capaciteit van het hoogspanningsnetwerk van TenneT, lokale (ruimtelijke) omstandigheden, de technische belastbaarheid van assets en extra aansluitmogelijkheden, vergunningen (milieucategorie), en geluidszonering.

  • Is de maximale capaciteit van het elektriciteitsnet in een bepaald gebied in zicht? Dan kunnen zonneparken afspraken met ons maken dat zij wél een aansluiting krijgen en mogen terugleveren, maar dat we hun opwek afschakelen om momenten dat we die capaciteit tijdelijk nodig hebben voor onderhoud. Als zonneparken te veel energie opwekken en er overbelasting van het elektriciteitsnet dreigt, dan kunnen wij de terugleverering op afstand afschakelen met een speciale installatie.  We doen dat alleen tijdens storingen of onderhoud. Klanten krijgen hier een vergoeding voor. Zo kunnen wij meer zonneparken toelaten op het elektriciteitsnet. Meer informatie vindt u op: http://www.liander.nl/tijdelijkafschakelenopwek

  • Een andere oplossing voor meer ruimte op het elektriciteitsnet is het vermijden van stroompieken die worden veroorzaakt door het opwekken van energie door wind en zon.

    1. Zonne- of windparken die slechts enkele keren per jaar een piek in opwek verwachten, kunnen een aansluiting krijgen die lager is dan de piek. Dat scheelt aanzienlijk in de aanschafkosten en dit belast het elektriciteitsnet minder sterk.
    2. Ook kunnen we zonneparken en windmolens op deze piekmomenten afschakelen of terugschakelen, zodat zij tijdelijk geen of minder terugleveren aan het net. Op deze manier gaan we overbelasting van het elektriciteitsnet tegen.

    Op dit moment onderzoeken we hoe we dit het beste kunnen doen en welke afspraken we kunnen maken met klanten voor wie dit interessant is.

  • Met een flexmarkt proberen we vraag en aanbod van energie flexibel op elkaar aan te laten passen. Dit kan door het verbruik van elektriciteit te verplaatsen naar een ander moment. Ook kan energie tijdelijk worden opgeslagen. Zo ontstaat de gewenste flexibiliteit en kunnen pieken in het elektriciteitsnet worden voorkomen.

    Op het moment dat Liander een tekort aan transportcapaciteit in het net verwacht, vragen wij aan een aggregator om dit op te lossen. Een aggregator is een bedrijf dat het vermogen bij bedrijven of consumenten kan sturen. Zo kan bijvoorbeeld een koelhuis zijn vriescellen twee uur uitzetten op het moment dat veel mensen tegelijk energie verbruiken. Daarmee komt extra capaciteit beschikbaar voor een andere klant. Wanneer de temperatuur te veel stijgt, en de piek voorbij is, zet het koelhuis zijn vriescellen weer aan. 

    Dit gebeurt uiteraard alleen wanneer deelnemende bedrijven of consumenten daar toestemming voor geven en tegen een vergoeding. Door deze sturing ontstaat flexibiliteit. De aggregator verhandelt deze flexibiliteit op de flexmarkt en verkoopt die bijvoorbeeld aan de netbeheerder of een energiebedrijf. Het aansturen gebeurt volledig automatisch, binnen de grenzen die de klanten hebben gesteld en volgens afspraken die van tevoren zijn vastgelegd.

    De inzet van flexibiliteit van energie is van grote waarde voor het toekomstige netbeheer in Nederland. Liander zet daarom in op de ontwikkeling van flexmarkten waar dat mogelijk is.

  • Gaat u een groot zonnepark opzetten? Kies dan voor omvormers die mínder vermogen hebben dan de zonnepanelen. Dit kan economisch interessant voor u zijn. Zonnepanelen in Nederland produceren namelijk slechts zelden hun piekvermogen. Het is daarom zonde om een omvormer te kiezen die net zo groot is als het piekvermogen van de panelen, omdat u dan extra betaalt voor capaciteit die u eigenlijk (bijna) nooit nodig heeft.

    Een bijkomend voordeel van omvormers met een lager vermogen is dat de kans minder groot is dat u het elektriciteitsnet overbelast. Als meer zonneparken hun zo omvormers kiezen, dan is er ruimte voor meer zonneparken. Ga voor een advies op maat naar uw installateur.